Zalecenia żywieniowe dla dzieci i młodzieży szkolnej

Zalecenia żywieniowe dla dzieci i młodzieży szkolnej

Rola prawidłowego odżywiania

Jednym z najważniejszych czynników decydujących o naszym zdrowiu jest prawidłowe (racjonalne) odżywianie. Prawidłowe - tzn. takie, przy którym organizm otrzymuje z pokarmem (w odpowiedniej ilości), wszystkie niezbędne dla człowieka składniki odżywcze, tzn. białko, węglowodany, tłuszcze, witaminy, składniki mineralne, a także błonnik oraz wodę, bez której nie mogłyby zachodzić podstawowe procesy życiowe.
Prawidłowe ilości składników pokarmowych oraz ich proporcje są różne w zależności od wieku, płci, stanu zdrowia, trybu życia i innych okoliczności. Szczególne zalecenia dotyczące zdrowego żywienia dotyczą m.in. dzieci i młodzieży.

Praktyczne zalecenia w tej kwestii określa piramida żywieniowa.
Podstawę piramidy stanowią produkty, których należy spożywać najwięcej w ciągu tygodnia.
W wyższych częściach piramidy umieszczone są produkty, których należy spożywać mniej w ciągu tygodnia. Im wyżej, tym zalecana częstotliwość spożywania maleje.

Żywnienie dzieci i młodzieży ma zasadnicze znaczenie dla ich zdrowia, gdyż w wieku dziecięcym następuje intensywny wzrost i rowój organizmu oraz jego aktywności i sprawności umysłowej oraz fizycznej. Dlatego tak duże znaczenie ma kształtowanie w tym wieku odpowiednich nawyków i zasad zdrowego odżywiania.

Między 2. a 20. rokiem życia organizm bardzo się zmienia. Zwiększa się masa i siła mięśni, kości się wydłużają, wzrost zwiększa się ponad trzykrotnie, a waga nawet dziesięciokrotnie. Dziewczynki rosną gwałtownie między 11. a 16. rokiem życia, a chłopcy między 13. a 19.

Rozwijającemu się organizmowi trzeba koniecznie dostarczyć wszystkich niezbędnych składników pożywienia oraz zadbać o właściwy rozkład i liczbę posiłków w ciągu dnia.
Niedobór niezbędnych składników odżywczych może prowadzić do gorszego rozwoju układu kostnego, niedokrwistości i innych wad w rozwoju fizycznym i psychicznym. Natomiast nadmiar tych składników może prowadzić do nadwagi i otyłości.
Nadwaga i otyłość u dzieci i młodzieży to podstawowy problem współczesnych wysoko cywilizowanych społeczeństw.
Specjaliści podkreślają, że przyczyną otyłości u młodych ludzi- nie jest jedynie nadmiar kalorii, ale także drastyczne ograniczenie aktywności fizycznej. Zamiast aktywnie spędzać czas na boisku, w hali sportowej, na pływalni, młodzi ludzie siedzą dziś wiele godzin przed telewizorem czy komputerem. Efektem jest rozpoczynająca się epidemia "dorosłych" chorób (cukrzycy typu II i miażdżycy) wśród młodzieży.
Natomiast niedobory żywieniowe mogą powodować upoślenie wzrostu (choć czynniki genetyczne w głównej mierze go determinują) oraz opóźniać dojrzewanie układu kostnego.

Podobnie jak w przypadku dorosłych, prawidłowa dieta dzieci i młodzieży oparta jest na proporcjach 5 grup produktów. Są one uszeregowane wg wartości odżywczej oraz określają ich proporcje w codziennej, zróżnicowanej i dobrze zrównoważonej diecie.

chleb, ziemniaki oraz inne produkty zbożowe (5-12 razy dziennie)

powinny stanowić 33% zrównoważonej dziennej diety;
do produktów zbożowych należą makarony, płatki śniadaniowe, kukurydza, proso i mąka kukurydziana, a także fasola i inne nasiona roślin strączkowych;
ten rodzaj żywności zawiera dostarczające energii węglowodany, witaminy z grupy B- niezbędne do prawidłowego rozwoju komórek, selen, wapń oraz żelazo i jest bogatym źródłem błonnika.
żywności bogatej w błonnik (chleb pełnoziarnisty, brązowy ryż oraz nieprzetworzone płatki i otręby) nie poleca się dzieciom, gdyż szybko daje im poczucie sytości i nie chcą już jeść innych produktów, niezbędnych w diecie odpowiedniej dla ich wieku;
produkty z tej grupy powinny stanowić podstawę każdego posiłku czy przekąski;
dzieci zjadają ok. 5 porcji chleba, produktów zbożowych czy makaronu, nastolatki jednak potrzebują ich więcej, dorastający chłopcy mogą potrzebować ich aż 12 porcji dziennie;

owoce i warzywa (min. 5 razy dziennie)

produkty z tej grupy (w skład której wchodzą także fasola i inne nasiona roślin strączkowych) powinny stanowić stanowić 33% dzinnej zrównoważonej diety;
są bogate w witaminy (zwłaszcza A, C i E), minerały (wapń, magnez, potas i żelazo) oraz przeciutleniacze chroniące przed niektórymi nowotworami i chorobami serca; wiele z nich zawiera fitozwiązki zapobiegające chorobom i nadające pożywieniu kolor i aromat;
są niskokaloryczne i stanowią bogate źródło błonnika;
małe dzieci nie potrzebują dużych porcji, wystarczy, że codzinnie będą jadły różne gatunki warzyw i owoców;
jeśli dzieci odmawiają jedzenia warzyw- nie walczmy z nimi, pozwólmy aby zjadały 5 porcji owoców dziennie i zachęcajmy do spożywania warzyw przygotowanych na nowe sposoby;

mleko i przetwory mleczne (3 porcje dziennie)

mleko, jogurty i ser stanowią ważne źródła wapnia, dostarczają również białka; wapń niebędny do rozwoju kości może w diecie nastoletnich chłopców wynosić nawet 4 porcje dziennie;
powinny stanowić 15% dziennej diety;
tłuszcz zawarty w tego typu pożywieniu jest nasycony, dlatego starsze dzieci powinny ograniczyć spożycie pełnotłustego mleka na rzecz mleka półtłustego lub chudego, serów, jogurtów itp.;
w przetworach mlecznych znajduje się witamina B2, zaś pełnotłuste mleko oraz przetowy mleczne zawierają wiatminy A i D;
dzieci i młodzież potrzebują tłuszczu do wzrostu i rozwoju; dzieciom poniżej 5 roku życia nie należy podawać mleka chudego- ponieważ potrzebują energii z dodatkowych kalorii oraz witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, starsze mogą pić półtłuste oraz odtłuszczone (dzieci z niedowagą tłuste) pod warunkiem, że zapewnimy im zróżnicowaną dietę;

mięso, ryby i produkty zamienne (kilka razy w tygodniu)

produkty z tej grupy powinny stanowić 12% prawidłowej diety;
stanowią główne źródło białka niezbędnego organizmowi zwłaszcza do wzrostu i regeneracji tkanek;
białko zawarte w mięsie, rybach i nabiale dostarcza potrzebnych aminokwasów, których organizm sam nie wytwarza;
bogate w minerały: cynk, magnez, oraz witamiy z grupy B, zawirają również tłuszcz;
produkty mięsne przetworzone- takie jak parówki i pasztety mają dużo tłuszczu; białe mięso drobiu zawiera mało tłuszczu, jednak ciemne np. indycze ma go więcej, tłusta jest zwłaszcza skóra;
ryby tłuste zawierają kwasy tłuszczowe omega-3, chroniące przed chorobami serca i zawałami, zalecane są także w przypadku zapalenia stawów oraz łuszczycy; są także jednym z głównych źródeł wiaatminy D oraz jodu; natomiast biale ryby o niskiej zawartości tłuszczu, są dobrym źródłem przeciwutleniacza selenu;
jajka są bogate w witaminę B12, lecz żółtko zawiera dużo cholesterolu; cholesterol zawarty w pożywieniu nie podnosi cholesterolu we krwi (jednak osoby, które w rodzinie miały przypadki chorób serca, powinny jeść nie więcj niż 2 jaja na tydzień);
orzechy, nasiona (roślin strączkowych i inne) są dobrym źródłem magnezu ważnego dla systemu nerwowego, zębów i kości; zawierją również witaminy z grupy B; orzechy bogate w witaminę E i minerąły są jednak wysokokaloryczne i mogą powodować reakcje alergiczne; nasiona roślin strączkowych mają dużo błonnika i mało tłuszczu
soja zawiera fosfor, potas, żelazo, kwas foliwoy oraz witaminę E.
w nasionach jest witamina E, błonnik oraz nienasycone kwasy tłuszczowe;
ważne jest, aby wybierać produkty jak najlepszej jakościi jak najbardziej zróżnicowane, np. świeżą jagnięcinę, wieprzowinę, wołowinę oraz mięso kurczaka, indyka, świeże ryby, nie zapominajmy również o roślinach strączkoych, które są bogatym źródłem białka;

tłuszcze i cukry (tłuszcze- 2 razy dziennie, słodycze kilka razy na miesiac)

powinny stanowić tylko 8% diety;
tłuszcz jest najbardziej skondensowanym źródłem kalorii, dostarcza 2 razy więcej energii niż węglowodny;
organizmowi wystarczy zaledwie 25g tłuszczu dziennie, aby przyswoił niezbedne rozpuszczalne w tłuszczach witaminy;
kwasy tłuszczowe nasycone zwiększają poziom cholesterolu we krwi oraz ryzyko chorób serca; natomiast kwasy tłuszczowe nienasycone nie zwiększają poziomu cholesterolu, lecz pomagają utrzymać jego prawidłowy poziom (głównymi zródłami jednonienasyconych kwasów tłuszczowych są oliwa z oliwek, olej rzepakowy, owoce avocado, orzechy i nasiona);
wielonienasycone kwasy tłuszczowe nie są wytwarzane w organizmie, lecz są mu niezbędne, dlatego trzeba dostarczyc je w pożywieniu (wielonienasycone k.t. omega 3 są w tłustych rybach, soi, oleju rzepakowym i orzechch włoskich; natomiast k.t. omega 6 w nasionach słonecznika, oleju kukurydzianym)
w produktach spożywczych znajduje się też tłuszcz typu trans powstający w czasie produkcji i przetwarzania żywności; występuje także w wołowinie, baraninie oraz przetworach mlecznych; kwasy tłuszczowe tego typu mogą sprzyjać chorobom serca, dlatefo powinny być spożywane bardzo rzadko; jeśli zaś dieta ma być zdrowa trzeba zastąpić tłuszcze nasycon eoraz typu trans naturalnymi tłuszczami jedno- i wielonienasyconymi;
produkty o wysokiej zawartości cukru nie powinny zbyt często pojawiać się w jadłospisie dziecka; jeśli już- to jako desery po posiłkach, aby zmniejszyć ryzyko próchnicy zębów, nejlepije jednak zastąpić je owocami
poza energią słodkie i tłuste przekąski dostarczają niewielu substancji odżywczych, jednak wykluczenie słodyczy z diety dziecka spodowuje, że będzie się ono złościć i zazdrościć równieśnikom, którzy ni są ograniczani w podobny sposób.

Wczesny wiek szkolny (wiek 7-13)

W tym wieku dziecko powinno spożywać bardzo urozmaicone posiłki, zawierające dużo owoców i warzyw. Zdrowe dziecko w tym okresie ma dobry apetyt i jeśli jest aktywne- powinno jeść prawie tyle, co człowiek dorosły. Dzięki temu zapewni mu się prawidłowy rozwój i przyrost masy ciała.

Dzieci lubią słodycze prawdopodobnie dlatego, że w niemowlęctwie karmione są słodkawym mlekiem i odżywkami. Dlatego ważne jest, aby rodzice postarali się u swych dzieci, apetyt na słodycze zaspokajać przede wszystkim owocami, ograniczając do minimum wszelkie słodkie produkty, które są przyczyzną próchnicy zębów. Dieta uboga w witaminy A i E zwiększa ryzyko wystąpienia u dzieci chorób typu astmatycznego. Dlatego we wczesnym wieku szkolnym rodzice powinni układać tak jadłospis dla swych dzieci, aby produkty w nim zawarte były bogate w te witaminy.
Do 12 roku życia u dzieci najczęsciej występuje niedobór kwasu foliowego i cynku, stąd dieta dziecka powinna zawierać te składniki. Niezbędne w diecie są białka, wapń, fosfor, oraz witamina D, które to przyczyniają się do rozwoju układu kostnego. Niezmiernie ważna w tym wieku jest również witamina C, która wzmacnia odporność oraz magnez, który również wzmacnia odporność, a także warunkuje prawidłowe funkcjonowanie mięśni- w tym serca oraz prawidłową pobudliwość tkanki nerwowej. (3,4,5)

Dzieci piją znacznie mniej mleka niż ich rówieśnicy w poprzednich pokoleniach. Wolą słodkie napoje gazowane, coca-colę i soki. Starając się zachować szczupłą sylwetkę, niektóre nastolatki unikają wielu produktów bogatych w wapń. Z tego też powodu wiele dzieci i nastolatków nie otrzymuje wystarczającej ilości wapnia. Dlatego trzeba je zachęcać do spożywania dużych ilości mleka, sera i jogurtu. Z koleji woda i mleko są znacznie zdrowsze niż słodkie napoje gazowane i soki owocowe. Przed podaniem soku owocowego- najlepiej rozcieńczyć go ze względu na zawarte w nim kwasy, które mogą niszczyć szkliwo zębów. (7)

Białko- to zdrowe mięśnie i kości oraz inne struktury; są z nich zbudowane np. chrząstki, kości, ścięgna, ściany naczyń krwionośnych i kolagen występujący w tkance łącznej, czyli odgrywa kluczową rolę w rozwoju młodego organizmu; białka pełnią również funkcie katalityczne jako enzymy, regulacyjne (insulina), transportowe (hemoglobina), obronne (przeciwciała) (źróło: mleko i jego przetwory, mięso zwierząt hodowlanych, drobiu i ryb, jaja)
Witamina A - niezbędna do prawidłowego rozwoju wzroku i skóry, przewodu pokarmowego i oddechowego (zawarta w pomarańczowych warzywach i owocach: marchew, brzoskwinie, morele oraz produktach mlecznych, wątróbce, maśle, jajach, tranie);
Witamina E- wpływa na funkcjonowanie tkanki mięśniowej oraz układu rozrodczego (źródło to: mleko, jaja, pieczywo razowe, kiełki zbóż, oleje roślinne, sałata, wołowina, wątroba)
Witamina D- odgrywa ważną rolę w procesie przyswajania wapnia, bierze udział w rozwoju układu kostnego, a jej niedobór może powodować krzywicę; niezbędna do funkcjonowania układu nerwowego ( źródło to: tłuste ryby, wątroba, margaryna, masło, mleko; produkowana pod wpływem oddziaływanie promieni słonecznych);
Witamina C- niezbędna do prawidłowego wzrostu i naprawy uszkodzonych tkanek, wzmaga ogólną odporność organizmu; wspomaga przyswajanie żelaza (źródło to: owoce cytrusowe, kiwi, mango, ananas, pomidory, zielona papryka, brokuły, pietruszka, brukselka).
Kwas foliowy (folacyna, wit. B11)- niezbędny w procesie krwiotwórczym w szpiku kostnym ( źródło to: wątroba, drożdże, świeże liście zielonych warzyw, kalafior)
Wapń- niezbędny do prawidłowego rozwoju kości oraz zębów zapewniając im siłę, w funkcjonowaniu mięśni, serca, układu nerwowego (udział w przekazywaniu bodźców nerwowych), składnik płynów ustrojowych, bierze udział w krzepnięciu krwi. Bogate w wapń są: produkty mleczne- ser, jogurty, twarożek lub budyń, zielone warzywa liściaste oprócz szpinaku, niektóre owoce)
Magnez- bierze udział w licznych reakcjach biochemicznych w organizmie, regulując procesy przemiany materii, podziału komórkowego itp.; jest aktywatorem wielu enzymów, bierze udział w wytwarzaniu przeciwciał, w procesie krzepnięcia krwi, powstawaniu niektórych homronów, regulacji funkcji mięśni, tkanki nerwowej, żołądka, jelit i serca (źródło to:produkty pochodzenia roślinnego-ciemne pieczywo, grube kasze, suche nasiona roślin straczkowych, zielone warzywa, a także mięso i ryby).
Fosfor- składnik kwasów nukleinowych, płynów ustrojowych , przenośników energii (ATP i ADP)- potrzebny w procesach uwalniania energii w komórkach; obecny w kościach i tkance nerwowej, czyli niezbędny do rozwoju układu kostnego i nerwowego, utrzymuje zdrowe i silne kości oraz zęby; niezbędny przy wchłanianiu wielu składników odżywczych (źródło: mleko i jego przetwory, mięso, żółtko jaja, zboża, warzywa)
Cynk- składnik insuliny i wielu enzymów, bierze udział w przemianach białek, węglowodanów i kwasów nukleinowych; niezbędny do prawidłowego rozwoju oraz działania systemu odpornościowego; występuje w mięśniach, kościach, w skórze i włosach, dlatego również jest istotny w rozwoju młodego organizmu (źródło to: mięso zwierząt rzeźnych, ryb oraz warzywa i ziarna zbóż)

Późniejszy wiek szkolny (gimnazjum)

Żywienie młodzieży ma podstawowe znaczenie w zapobieganiu wielu chorobom cywilizacyjnym, jak miażdżyca, nadciśnienie tętnicze i osteoporoza. Podobnie jak w wieku dzięcięcym- przeważają wówczas w organizmie procesy budulcowe (anaboliczne) i trwają do zakończenia wzrostu i rozwoju, tj. do wieku 20-25 lat. Im lepszy rowój poszczególnych układów osiągnięty w okresie pokwitania, tym lepiej funkcjonuje dorosły organizm i wolniej się starzeje. Dzięki temu przedłuża się czas przeżycia człowieka w dobrej kondycji fizycznej i psychicznej. Oczywiście, aby to osiągnąć należy prawidłowo się odżywiać i nie zapominać o roli aktywności fizycznej- nie tylko w wieku młodości, ale także w życiu dorosłym i wieku podeszłym.
W tym wieku młode organizmy (zwłaszcza między 14 a 18 rokiem życia) potrzebują znacznie więcej składników odżywczych, niż w innych grupach wiekowych- szczególnie kalorii, białek, witamin i składników mineralnych.
W wieku 16-20 młodzież męska ma znacznie większe zapotrzebowanie na składniki energetyczne, budulcowe i witaminy. Szczególnie rośnie zapotrzebowanie na białko, wapń, oraz witaminy A, B1, B2, PP i C. U dziewcząt w tym przedziale wiekowym po zakończeniu okresu pokwitania, zmniejsza się to zapotrzebowanie.
Organizm nastolatki potrzebuje znacznie więcej żelaza niż chłopca w tym samym wieku, ponieważ poziom tego pierwiastka obniża się znacznie w wyniku krwawienia miesiączkowego, które w tym okresie jest obfitsze niż u kobiet dorosłych. Nieodpowiednia dieta bogata w kawę, herbatę, pożywienie ubogie w witaminę C- ograniczają wchłanianie tego pierwistka i mogą powodować anemię. Produkty obfitujące w żelazo powinny znaleźć się w każdym posiłku razem z produktami zawierającymi witaminę C (owoce, soki owocowe).
Produkty bogate w żelazo to: podroby, czerwone mięso, pasztet z wątroby, warzywa o ciemnozielonych liściach, pieczywo razowe, nasiona, wzbogacone płatki śniadaniowe, wodorosty, kakao, pasztety z soi, kotlety warzywne, soczewica, rośliny strączkowe, orzechy nerkowca, kasza jęczmienna, suszone morele i brzoskwinie, pełne ziarna zbóż, jaja, fasola w sosie pomidorowym, curry.
W tym okresie nastolatki szybciej rosną i nabierają masy ciała, rośnie też masa kości, następuje rozwój płciowy. Niedobory żywieniowe opóźniają dojrzewanie. Wskazują to badania epidemiologiczne, które sugerują, że początek okresu dojrzewania zależy od poziomu dostarczania składników odżywczych. Sposób żywienia wpływa znacząco na funkcjonowanie układu rozrodczego. U niedożywionych dziewcząt spadają poziomy wielu hormonów, co doprowadza do zaburzeń prawidłowego funkcjonowania jajników. U chłopców natomiast niedożywienie może prowadzić do zmniejszenia wydzielania testosteronu.
W organizmach źle lub niedostatecznie odżywionych nastolatków występuje niedobór wielu ważnych składników odżywczych, ale stwierdzono, że najgorszy w skutkach jest niedobór wapnia, zarówno u chłopców jak i dziewcząt. Występuje również niedobór kwasu foliowego u obu płci. Znajduje się on często w tych samych produktach , które są bogatym źródłem żelaza.
Dorastające dziewczęta są bardzo podatne na zmiany nastroju, co jest związne z cyklem miesiączkowym. Podawanie dodatkowych dawek witamin z grupy B- a zwłaszcza B6, może pomóc w przypadku tych dolegliwości. Nieregularne spożywanie posiłków lub ich pomijanie- może być jedną z przyczyn zmian nastroju. U niektórych dziewcząt niepokój i zdenerwowanie pojawiają się kilka godzin po posiłku jako rezultat spadku poziomu cukru we krwi. Dlatego rolą rodzica jest zachęcanie do bardziej regularnego odżywiania.
Porównując się do wysokich i szczupłych modelek, wiele dziewcząt jest bardzo niezadowolonych z własnej figury. Jednak większość dorastających nastolatek stara się zrzucić zbędne kilogramy w niewłaściwy sposób. Opuszczają posiłki, a następnie podjadają tłuste przekąski- chrupki, ciasteczka, czekolady. Efektem takiej diety jest dostarczenie organizmowi większej ilości kalorii oraz pozbawienie organizmu niezbędnych składników odżywczych.
W diecie nastolatków stwierdza się niedobór kalorii. 25% starszych nastolatek i młodych kobiet ma niedowagę. Ale aż 6% cierpi na nadwagę, prawdopodobnie wskutek braku ruchu (dotyczy to głównie dziewcząt), a także diety wysokotłuszczowej.
Wśród nastolatków często obserwuje się przypadki anoreksji, bulimii i stosowania zbyt rygorystycznych diet. Szczególnie dotyczy to dziewcząt. Podane poniżej objawy pozwolą określić, czy dziecko ma lub będzie mieć problemy z łaknieniem:

dziecko przechodzi na dietę niskokaloryczną, choć nie ma nadwagi;
dziecko ma obsesję na punkcie kalorii i jedzenia;
je mało, wykręca się od posiłków;
jego masa ciała jest zmienna;
dziecko wykazuje nadmierną aktywność;
znika zaraz po posiłku (może cierpieć na bulimię);
jest skryte, często zmienia nastroje;
nie chce rozbierać się przy rodzicach. (9)

Witamina B1- wpływa na przemiany węglowodanów i tłuszczów (uczestniczy w utlenianiu biologicznym); warunkuje prawidłowy stan tkanki nerwowej, przewodu pokarmowego i układu sercowo-naczyniowego; niedobór tej witaminy objawia się zaburzeniami ze strony układu nerwowego (źródła to: wieprzowina, wątroba, drożdże, chleb razowy, ziarna zbóż, po,idory, jabłka, otręby ryżowe);
Witamina B2- składnik enzymów oddechowych (FAD, FMN), pobudza wzrost i ogólną odporność organizmu, wpływa na przemianę glukozy i aminokwasów (w procesach utleniania); bierze udział w utrzymaniu sprawnego działania narządu wzroku- zapobiega powstawaniu zaćmy; odpowiedzialna za uwalnianie energii z pokarmów oraz prawidłowe oddziaływanie witaminy B6 i niacyny (wit. PP) (źródło to: drożdże, pszenica, wątroba, jaja, ser, mięso, nerki, jarzyny);
Witamina B6- wchodzi w skałd wielu układów enzymatycznych, bierze udział w przemianach aminokwasów, węglowodanów i tłuszczów, jest też wytwarzana przez florę bakteryjną w przewodzie pokarmowym (źróło to: wątroba, pełnoziarniste płatki, banany, rośliny strączkowe i ziarna słonecznika).
Witamina PP- składnik enzymów oddechowych (NAD/NADH), utrzymuje w optymalnym stanie nabłonek skóry i przewodu pokarmowego oraz układ nerwowy (źródło to: mięso, drożdże, świeże jarzyny, nasiona fasoli i grochu, nerki, ryby);
Żelazo- niezbędny składnik hemoglobiny, czerwonych ciałek krwi , które dostarczają tlen do wszystkich komórek organizmu oraz wielu enzymów; niedobór prowadzi do anemii, powoduje zmęczenie, utratę apetytu, spowalnia rozwój psychofizyczny (źródło podano powyżej). (3,4, 5,8)

Rola nawyków żywieniowych

Przyzwyczajenia żywieniowe rozwijają się zwykle w ciągu kilku pierwszych lat życia, kiedy najważniejsze jest zapewnienie dziecku właściwego odżywiania. Dzieci oraz młodzież szkolna mają nawyki żywieniowe wyniesione z domu. Jednak nastoletnie dzieci coraz więcej czasu zaczynają spędzać poza domem i same kupuję sobie jedzenie. Jeśli te przekąski zawierają dużo tłuszczu, naszym dzieciom może zacząć brakować ważnych składników odżywczych- żelaza, wapnia, cynku, witaminy B. Rodzice powinniw tym okresie kłaść nacisk na zdrowe nawyki żywieniowe.
Wyrabianie nawyków to przyzwyczajanie dziecka do pewnych zachowań higienicznych, kulturalnych, a także żywieniowych. Jeżeli przyzwyczaimy dziecko do zjadania posiłków w określonych porach dnia, zjadania ich przy stole, zawsze po umyciu rąk, do potraw podanych estetycznie, to po pewnym czasie samo będzie chciało zjadać posiłki w tych warunkach. W podobny sposób możemy przyzwyczaić dziecko do zjadania określonych jakościowo i ilościowo posiłków w ciągu dnia. Zdrowe dziecko w porach otrzymywania posiłków będzie odczuwało głód i wówczas chętnie zje przygotowany posiłek.